|
|
Ustawa
|
z dnia 2 marca 2000 r.
o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialno¶ci za szkodê wyrz±dzon± przez produkt niebezpieczny.1)
(Dz. U. z dnia 31 marca 2000 r.)
Rozdzia³ 1
Umowy zawierane poza lokalem przedsiêbiorstwa
Art. 1. 1. Przedsiêbiorca, który proponuje konsumentowi zawarcie umowy poza lokalem przedsiêbiorstwa, okazuje przed zawarciem umowy dokument potwierdzaj±cy prowadzenie dzia³alno¶ci gospodarczej oraz dokument to¿samo¶ci. W razie zawierania umów w imieniu przedsiêbiorcy zawieraj±cy umowê okazuje ponadto dokument potwierdzaj±cy swoje umocowanie.
2. Przez lokal przedsiêbiorstwa rozumie siê miejsce przeznaczone do obs³ugiwania publiczno¶ci i oznaczone zgodnie z przepisami o dzia³alno¶ci gospodarczej.
3. Przepisy niniejszego rozdzia³u stosuje siê tak¿e do umowy zawartej w wyniku zorganizowanego poza lokalem przedsiêbiorstwa zbierania ofert konsumentów w czasie odwiedzin przedsiêbiorcy lub osoby dzia³aj±cej w jego imieniu w miejscu pracy konsumenta, w jego mieszkaniu albo w innym miejscu jego prywatnego pobytu.
Art. 2. 1. (1) Konsument, który zawar³ umowê poza lokalem przedsiêbiorstwa, mo¿e od niej odst±piæ bez podania przyczyn, sk³adaj±c stosowne o¶wiadczenie na pi¶mie w terminie dziesiêciu dni od zawarcia umowy. Do zachowania tego terminu wystarczy wys³anie o¶wiadczenia przed jego up³ywem.
2. Nie jest dopuszczalne zastrze¿enie, ¿e konsumentowi wolno odst±piæ od umowy za zap³at± oznaczonej sumy (odstêpne).
3. (2) W razie odst±pienia od umowy umowa jest uwa¿ana za niezawart±, a konsument jest zwolniony z wszelkich zobowi±zañ. To, co strony ¶wiadczy³y, ulega zwrotowi w stanie niezmienionym, chyba ¿e zmiana by³a konieczna w granicach zwyk³ego zarz±du. Zwrot powinien nast±piæ niezw³ocznie, nie pó¼niej ni¿ w terminie czternastu dni. Je¿eli konsument dokona³ jakichkolwiek przedp³at, nale¿± siê od nich odsetki ustawowe od daty dokonania przedp³aty.
Art. 3. 1. Kto zawiera z konsumentem umowê poza lokalem przedsiêbiorstwa, powinien przed jej zawarciem poinformowaæ konsumenta na pi¶mie o prawie odst±pienia od umowy w terminie, o którym mowa w art. 2 ust. 1, i wrêczyæ wzór o¶wiadczenia o odst±pieniu, z oznaczeniem swojego imienia i nazwiska (nazwy) oraz adresem zamieszkania (siedziby); obowi±zany jest tak¿e wrêczyæ konsumentowi pisemne potwierdzenie zawarcia umowy, stwierdzaj±ce jej datê i rodzaj oraz przedmiot ¶wiadczenia i cenê.
2. Konsument, na ¿±danie przedsiêbiorcy, po¶wiadcza na pi¶mie, ¿e zosta³ poinformowany o prawie odst±pienia i ¿e otrzyma³ wzór o¶wiadczenia o odst±pieniu od umowy.
Art. 4. Je¿eli konsument nie zosta³ poinformowany na pi¶mie o prawie odst±pienia od umowy, bieg terminu, o którym mowa w art. 2 ust. 1, nie rozpoczyna siê. W takim wypadku konsument mo¿e odst±piæ od umowy w terminie dziesiêciu dni od uzyskania informacji o prawie odst±pienia. Konsument nie mo¿e jednak z tego powodu odst±piæ od umowy po up³ywie trzech miesiêcy od jej wykonania.
Art. 5. Przepisów o umowach zawieranych z konsumentami poza lokalem przedsiêbiorstwa nie stosuje siê do umów:
1) o charakterze ci±g³ym lub okresowym, zawieranych na podstawie oferty sprzeda¿y lub przez odwo³anie siê do og³oszeñ, reklam, cenników i innych informacji skierowanych do ogó³u albo do poszczególnych osób, je¿eli konsument móg³ uprzednio zapoznaæ siê z tre¶ci± otrzymanej oferty lub informacji pod nieobecno¶æ drugiej strony umowy, a zarazem w tej ofercie lub informacji, jak i w umowie zastrze¿ono prawo konsumenta do odst±pienia od umowy w terminie dziesiêciu dni od dnia jej zawarcia,
2) sprzeda¿y artyku³ów spo¿ywczych dostarczanych okresowo przez sprzedawcê do miejsca zamieszkania konsumenta,
3) powszechnie zawieranych w drobnych bie¿±cych sprawach ¿ycia codziennego, o warto¶ci przedmiotu umowy do równowarto¶ci 10 EURO,
4) o prace budowlane,
5) dotycz±cych nieruchomo¶ci, z wy³±czeniem us³ug remontowych,
6) ubezpieczenia, w tym o cz³onkostwo w otwartych funduszach emerytalnych, oraz reasekuracji,
7) dotycz±cych papierów warto¶ciowych oraz jednostek uczestnictwa w funduszach powierniczych i inwestycyjnych (us³ugi inwestycyjne).
Rozdzia³ 2
Umowy zawierane na odleg³o¶æ
Art. 6. 1. (3) Umowy zawierane z konsumentem bez jednoczesnej obecno¶ci obu stron, przy wykorzystaniu ¶rodków porozumiewania siê na odleg³o¶æ, w szczególno¶ci drukowanego lub elektronicznego formularza zamówienia niezaadresowanego lub zaadresowanego, listu seryjnego w postaci drukowanej lub elektronicznej, reklamy prasowej z wydrukowanym formularzem zamówienia, reklamy w postaci elektronicznej, katalogu, telefonu, telefaksu, radia, telewizji, automatycznego urz±dzenia wywo³uj±cego, wizjofonu, wideotekstu, poczty elektronicznej lub innych ¶rodków komunikacji elektronicznej w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o ¶wiadczeniu us³ug drog± elektroniczn± (Dz. U. 144, poz. 1204), s± umowami na odleg³o¶æ, je¿eli kontrahentem konsumenta jest przedsiêbiorca, który w taki sposób zorganizowa³ swoj± dzia³alno¶æ.
2. Propozycja zawarcia umowy w postaci oferty, zaproszenia do sk³adania ofert lub zamówieñ albo do podjêcia rokowañ powinna jednoznacznie i w sposób zrozumia³y informowaæ o zamiarze zawarcia umowy przez tego, kto j± sk³ada.
3. (4) Pos³u¿enie siê telefonem, wizjofonem, telefaksem, poczt± elektroniczn±, automatycznym urz±dzeniem wywo³uj±cym lub innym ¶rodkiem komunikacji elektronicznej w celu z³o¿enia propozycji zawarcia umowy mo¿e nast±piæ wy³±cznie za uprzedni± zgod± konsumenta.
Art. 7. 1. (5) Konsument, który zawar³ umowê na odleg³o¶æ, mo¿e od niej odst±piæ bez podania przyczyn, sk³adaj±c stosowne o¶wiadczenie na pi¶mie w terminie dziesiêciu dni, ustalonym w sposób okre¶lony w art. 10 ust. 1. Do zachowania tego terminu wystarczy wys³anie o¶wiadczenia przed jego up³ywem.
2. Nie jest dopuszczalne zastrze¿enie, ¿e konsumentowi wolno odst±piæ od umowy za zap³at± oznaczonej sumy (odstêpne).
3. (6) W razie odst±pienia od umowy umowa jest uwa¿ana za niezawart±, a konsument jest zwolniony z wszelkich zobowi±zañ. To, co strony ¶wiadczy³y, ulega zwrotowi w stanie niezmienionym, chyba ¿e zmiana by³a konieczna w granicach zwyk³ego zarz±du. Zwrot powinien nast±piæ niezw³ocznie, nie pó¼niej ni¿ w terminie czternastu dni. Je¿eli konsument dokona³ jakichkolwiek przedp³at, nale¿± siê od nich odsetki ustawowe od daty dokonania przedp³aty.
Art. 8. 1. Umowa o ¶wiadczenie ci±g³e lub okresowe mo¿e byæ zawarta na czas oznaczony albo nieoznaczony.
2. Umowê zawart± na czas d³u¿szy ni¿ rok poczytuje siê po up³ywie tego terminu za zawart± na czas nieoznaczony.
3. Je¿eli czas trwania umowy nie jest oznaczony, ka¿da ze stron mo¿e j± wypowiedzieæ bez wskazania przyczyn, z zachowaniem terminu miesiêcznego, chyba ¿e strony zastrzeg³y krótszy termin wypowiedzenia.
Art. 9. 1. Konsument powinien byæ poinformowany, przy u¿yciu ¶rodka porozumiewania siê na odleg³o¶æ, najpó¼niej w chwili z³o¿enia mu propozycji zawarcia umowy, o:
1) imieniu i nazwisku (nazwie), adresie zamieszkania (siedziby) przedsiêbiorcy oraz organie, który zarejestrowa³ dzia³alno¶æ gospodarcz± przedsiêbiorcy, a tak¿e numerze, pod którym przedsiêbiorca zosta³ zarejestrowany,
2) istotnych w³a¶ciwo¶ciach ¶wiadczenia i jego przedmiotu,
3) cenie lub wynagrodzeniu obejmuj±cych wszystkie ich sk³adniki, a w szczególno¶ci c³a i podatki,
4) zasadach zap³aty ceny lub wynagrodzenia,
5) kosztach oraz terminie i sposobie dostawy,
6) prawie odst±pienia od umowy w terminie dziesiêciu dni, ze wskazaniem wyj±tków, o których mowa w art. 10 ust. 3,
7) kosztach wynikaj±cych z korzystania ze ¶rodków porozumiewania siê na odleg³o¶æ, je¿eli s± one skalkulowane inaczej ni¿ wedle normalnej taryfy,
8) terminie, w jakim oferta lub informacja o cenie albo wynagrodzeniu maj± charakter wi±¿±cy,
9) minimalnym okresie, na jaki ma byæ zawarta umowa o ¶wiadczenia ci±g³e lub okresowe,
10) miejscu i sposobie sk³adania reklamacji,
11) prawie wypowiedzenia umowy, o którym mowa w art. 8 ust. 3.
2. Informacje, o których mowa w ust. 1, powinny byæ sformu³owane jednoznacznie, w sposób zrozumia³y i ³atwy do odczytania.
3. Przedsiêbiorca jest obowi±zany do potwierdzenia konsumentowi na pi¶mie informacji, o których mowa w ust. 1, najpó¼niej w momencie rozpoczêcia spe³niania ¶wiadczenia.
4. Obowi±zek okre¶lony w ust. 3 nie dotyczy jednorazowych ¶wiadczeñ, które same s± spe³niane przy u¿yciu ¶rodków porozumiewania siê na odleg³o¶æ i za które rachunek wystawia osoba fizyczna lub prawna, która w ramach swojego przedsiêbiorstwa udostêpnia co najmniej jeden ¶rodek porozumiewania siê na odleg³o¶æ, dostêpny dla konsumenta i przedsiêbiorcy (operator ¶rodków porozumiewania siê), z wyj±tkiem jednak informacji, o których mowa w ust. 1 pkt 1.
Art. 10. 1. Termin dziesiêciodniowy, w którym konsument mo¿e odst±piæ od umowy, liczy siê od dnia wydania rzeczy, a gdy umowa dotyczy ¶wiadczenia us³ugi - od dnia jej zawarcia.
2. W razie braku potwierdzenia informacji, o których mowa w art. 9 ust. 1, termin, w którym konsument mo¿e odst±piæ od umowy, wynosi trzy miesi±ce i liczy siê od dnia wydania rzeczy, a gdy umowa dotyczy ¶wiadczenia us³ugi - od dnia jej zawarcia. Je¿eli jednak konsument po rozpoczêciu biegu tego terminu otrzyma potwierdzenie, termin ulega skróceniu do dziesiêciu dni od tej daty.
3. Je¿eli strony nie umówi³y siê inaczej, prawo odst±pienia od umowy zawartej na odleg³o¶æ nie przys³uguje konsumentowi w wypadkach:
1) ¶wiadczenia us³ug rozpoczêtego, za zgod± konsumenta, przed up³ywem terminu, o którym mowa w art. 7 ust. 1,
2) dotycz±cych nagrañ audialnych i wizualnych oraz zapisanych na no¶nikach programów komputerowych po usuniêciu przez konsumenta ich oryginalnego opakowania,
3) umów dotycz±cych ¶wiadczeñ, za które cena lub wynagrodzenie zale¿y wy³±cznie od ruchu cen na rynku finansowym,
4) ¶wiadczeñ o w³a¶ciwo¶ciach okre¶lonych przez konsumenta w z³o¿onym przez niego zamówieniu lub ¶ci¶le zwi±zanych z jego osob±,
5) ¶wiadczeñ, które z uwagi na ich charakter nie mog± zostaæ zwrócone lub których przedmiot ulega szybkiemu zepsuciu,
6) dostarczania prasy,
7) (7) us³ug w zakresie gier i zak³adów wzajemnych.
Art. 11. 1. Umowa nie mo¿e nak³adaæ na konsumenta obowi±zku zap³aty ceny lub wynagrodzenia przed otrzymaniem ¶wiadczenia.
2. Umowa powinna okre¶laæ miejsce i sposób sk³adania reklamacji, nie powoduj±ce nadmiernych trudno¶ci lub kosztów po stronie konsumenta.
Art. 12. 1. Je¿eli strony nie umówi³y siê inaczej, przedsiêbiorca powinien wykonaæ umowê zawart± na odleg³o¶æ najpó¼niej w terminie trzydziestu dni po z³o¿eniu przez konsumenta o¶wiadczenia woli o zawarciu umowy.
2. Je¿eli przedsiêbiorca nie mo¿e spe³niæ ¶wiadczenia z tego powodu, ¿e przedmiot ¶wiadczenia nie jest dostêpny, powinien niezw³ocznie, najpó¼niej jednak w terminie trzydziestu dni od zawarcia umowy, zawiadomiæ o tym konsumenta i zwróciæ ca³± otrzyman± od niego sumê pieniê¿n±.
3. W wypadku gdy przedsiêbiorca nie mo¿e wykonaæ zobowi±zania z powodu choæby przej¶ciowej niemo¿no¶ci spe³nienia ¶wiadczenia o w³a¶ciwo¶ciach zamówionych przez konsumenta, przedsiêbiorca mo¿e, je¿eli zawarto takie zastrze¿enie w umowie, zwolniæ siê z zobowi±zania przez spe³nienie ¶wiadczenia zastêpczego, odpowiadaj±cego tej samej jako¶ci i przeznaczeniu oraz za tê sam± cenê lub wynagrodzenie, informuj±c zarazem konsumenta na pi¶mie o jego prawie nieprzyjêcia tego ¶wiadczenia i odst±pienia od umowy, ze zwrotem rzeczy na koszt przedsiêbiorcy.
4. W wypadku, o którym mowa w ust. 3, konsument ma prawo odst±piæ od umowy w sposób i na zasadach okre¶lonych w art. 7. Zwrot rzeczy nastêpuje w takim wypadku na koszt przedsiêbiorcy.
Art. 13. 1. W wypadku odst±pienia od umowy przez konsumenta przedsiêbiorca ma obowi±zek po¶wiadczyæ na pi¶mie zwrot ¶wiadczenia.
2. Je¿eli ¶wiadczenie konsumenta ma byæ spe³nione z wykorzystaniem kredytu lub po¿yczki udzielonych przez przedsiêbiorcê albo gdy umowa przewidywa³a wykorzystanie kredytu udzielonego na podstawie porozumienia kredytodawcy z przedsiêbiorc±, odst±pienie od umowy zawartej na odleg³o¶æ jest skuteczne tak¿e wobec umowy kredytu lub po¿yczki zawartej przez konsumenta.
Art. 14. Konsument mo¿e ¿±daæ uniewa¿nienia, na koszt przedsiêbiorcy, zap³aty dokonanej kart± p³atnicz± w razie niew³a¶ciwego wykorzystania tej karty w wykonaniu umowy zawartej na odleg³o¶æ. Nie uchyla to obowi±zku naprawienia konsumentowi poniesionej przez niego szkody.
Art. 15. Spe³nienie ¶wiadczenia niezamówionego przez konsumenta nastêpuje na ryzyko przedsiêbiorcy i nie nak³ada na konsumenta ¿adnych zobowi±zañ.
Art. 16. 1. Przepisów o umowach zawieranych na odleg³o¶æ nie stosuje siê do umów:
1) z wykorzystaniem automatów sprzedaj±cych,
2) z wykorzystaniem innych automatów umieszczonych w miejscach prowadzenia handlu,
3) dotycz±cych inwestycji kapita³owych,
4) ubezpieczenia, w tym o cz³onkostwo w otwartych funduszach emerytalnych, oraz reasekuracji,
5) zwi±zanych z wykonywaniem czynno¶ci bankowych oraz takich¿e czynno¶ci dokonywanych przez spó³dzielcze kasy oszczêdno¶ciowo-kredytowe,
6) rent,
7) dotycz±cych terminowych operacji finansowych i opcji,
8) zawartych z operatorami telekomunikacji przy wykorzystaniu publicznych automatów telefonicznych,
9) dotycz±cych nieruchomo¶ci, z wyj±tkiem najmu,
10) sprzeda¿y z licytacji.
2. (8) Przepisów art. 7, 9 i art. 12 ust. 1 nie stosuje siê do:
1) sprzeda¿y artyku³ów spo¿ywczych dostarczanych okresowo przez sprzedawcê do mieszkania lub miejsca pracy konsumenta,
2) ¶wiadczenia, w ¶ci¶le oznaczonym okresie, us³ug w zakresie zakwaterowania, transportu, rozrywek, gastronomii; w wypadku rozrywek na ¶wie¿ym powietrzu przedsiêbiorca mo¿e zastrzec tak¿e wy³±czenie obowi±zku zawiadomienia o niemo¿no¶ci spe³nienia ¶wiadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 2, jednak tylko we wskazanych w umowie okoliczno¶ciach.
Art. 17. Nie mo¿na w drodze umowy wy³±czyæ lub ograniczyæ praw konsumenta okre¶lonych w art. 1-16, tak¿e w razie dokonania wyboru prawa obcego.
Rozdzia³ 3
Zmiany w przepisach obowi±zuj±cych
Art. 18. W ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, z 1971 r. Nr 27, poz. 252, z 1976 r. Nr 19, poz. 122, z 1982 r. Nr 11, poz. 81, Nr 19, poz. 147 i Nr 30, poz. 210, z 1984 r. Nr 45, poz. 242, z 1985 r. Nr 22, poz. 99, z 1989 r. Nr 3, poz. 11, z 1990 r. Nr 34, poz. 198, Nr 55, poz. 321 i Nr 79, poz. 464, z 1991 r. Nr 107, poz. 464 i Nr 115, poz. 496, z 1993 r. Nr 17, poz. 78, z 1994 r. Nr 27, poz. 96, Nr 85, poz. 388 i Nr 105, poz. 509, z 1995 r. Nr 83, poz. 417, z 1996 r. Nr 114, poz. 542, Nr 139, poz. 646 i Nr 149, poz. 703, z 1997 r. Nr 43, poz. 272, Nr 115, poz. 741, Nr 117, poz. 751 i Nr 157, poz. 1040, z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 117, poz. 758 oraz z 1999 r. Nr 52, poz. 532) wprowadza siê nastêpuj±ce zmiany:
1) art. 384 otrzymuje brzmienie:
"Art. 384. § 1. Ustalony przez jedn± ze stron wzorzec umowy, w szczególno¶ci ogólne warunki umów, wzory umów, regulaminy wi±¿± drug± stronê, je¿eli zosta³y jej dorêczone przy zawarciu umowy.
§ 2. W razie gdy pos³ugiwanie siê wzorcem jest w stosunkach danego rodzaju zwyczajowo przyjête, wi±¿e on tak¿e wtedy, gdy druga strona mog³a siê z ³atwo¶ci± dowiedzieæ o jego tre¶ci. Nie dotyczy to jednak umów zawieranych z udzia³em konsumentów, z wyj±tkiem umów powszechnie zawieranych w drobnych, bie¿±cych sprawach ¿ycia codziennego.
§ 3. Za konsumenta uwa¿a siê osobê, która zawiera umowê z przedsiêbiorc± w celu bezpo¶rednio nie zwi±zanym z dzia³alno¶ci± gospodarcz±.";
2) po art. 384 dodaje siê art. 3841 w brzmieniu:
"Art. 3841. Wzorzec wydany w czasie trwania stosunku umownego o charakterze ci±g³ym wi±¿e drug± stronê, je¿eli zosta³y zachowane wymagania okre¶lone w art. 384, a strona nie wypowiedzia³a umowy w najbli¿szym terminie wypowiedzenia.";
3) art. 385 otrzymuje brzmienie:
"Art. 385. § 1. W razie sprzeczno¶ci tre¶ci umowy z wzorcem umowy strony s± zwi±zane umow±.
§ 2. Wzorzec umowy powinien byæ sformu³owany jednoznacznie i w sposób zrozumia³y. Postanowienia niejednoznaczne t³umaczy siê na korzy¶æ konsumenta.";
4) art. 3851 i art. 3852 otrzymuj± brzmienie:
"Art. 3851. § 1. Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie nie wi±¿± go, je¿eli kszta³tuj± jego prawa i obowi±zki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, ra¿±co naruszaj±c jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowieñ okre¶laj±cych g³ówne ¶wiadczenia stron, w tym cenê lub wynagrodzenie, je¿eli zosta³y sformu³owane w sposób jednoznaczny.
§ 2. Je¿eli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wi±¿e konsumenta, strony s± zwi±zane umow± w pozosta³ym zakresie.
§ 3. Nie uzgodnione indywidualnie s± te postanowienia umowy, na których tre¶æ konsument nie mia³ rzeczywistego wp³ywu. W szczególno¶ci odnosi siê to do postanowieñ umowy przejêtych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta.
§ 4. Ciê¿ar dowodu, ¿e postanowienie zosta³o uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto siê na to powo³uje.
Art. 3852. Oceny zgodno¶ci postanowienia umowy z dobrymi obyczajami dokonuje siê wed³ug stanu z chwili zawarcia umowy, bior±c pod uwagê jej tre¶æ, okoliczno¶ci zawarcia oraz uwzglêdniaj±c umowy pozostaj±ce w zwi±zku z umow± obejmuj±c± postanowienie bêd±ce przedmiotem oceny.";
5) po art. 3852 dodaje siê art. 3853 i 3854 w brzmieniu:
"Art. 3853. W razie w±tpliwo¶ci uwa¿a siê, ¿e niedozwolonymi postanowieniami umownymi s± te, które w szczególno¶ci:
1) wy³±czaj± lub ograniczaj± odpowiedzialno¶æ wzglêdem konsumenta za szkody na osobie,
2) wy³±czaj± lub istotnie ograniczaj± odpowiedzialno¶æ wzglêdem konsumenta za niewykonanie lub nienale¿yte wykonanie zobowi±zania,
3) wy³±czaj± lub istotnie ograniczaj± potr±cenie wierzytelno¶ci konsumenta z wierzytelno¶ci± drugiej strony,
4) przewiduj± postanowienia, z którymi konsument nie mia³ mo¿liwo¶ci zapoznaæ siê przed zawarciem umowy,
5) zezwalaj± kontrahentowi konsumenta na przeniesienie praw i przekazanie obowi±zków wynikaj±cych z umowy bez zgody konsumenta,
6) uzale¿niaj± zawarcie umowy od przyrzeczenia przez konsumenta zawierania w przysz³o¶ci dalszych umów podobnego rodzaju,
7) uzale¿niaj± zawarcie, tre¶æ lub wykonanie umowy od zawarcia innej umowy, nie maj±cej bezpo¶redniego zwi±zku z umow± zawieraj±c± oceniane postanowienie,
8) uzale¿niaj± spe³nienie ¶wiadczenia od okoliczno¶ci zale¿nych tylko od woli kontrahenta konsumenta,
9) przyznaj± kontrahentowi konsumenta uprawnienia do dokonywania wi±¿±cej interpretacji umowy,
10) uprawniaj± kontrahenta konsumenta do jednostronnej zmiany umowy bez wa¿nej przyczyny wskazanej w tej umowie,
11) przyznaj± tylko kontrahentowi konsumenta uprawnienie do stwierdzania zgodno¶ci ¶wiadczenia z umow±,
12) wy³±czaj± obowi±zek zwrotu konsumentowi uiszczonej zap³aty za ¶wiadczenie nie spe³nione w ca³o¶ci lub czê¶ci, je¿eli konsument zrezygnuje z zawarcia umowy lub jej wykonania,
13) przewiduj± utratê prawa ¿±dania zwrotu ¶wiadczenia konsumenta spe³nionego wcze¶niej ni¿ ¶wiadczenie kontrahenta, gdy strony wypowiadaj±, rozwi±zuj± lub odstêpuj± od umowy,
14) pozbawiaj± wy³±cznie konsumenta uprawnienia do rozwi±zania umowy, odst±pienia od niej lub jej wypowiedzenia,
15) zastrzegaj± dla kontrahenta konsumenta uprawnienie wypowiedzenia umowy zawartej na czas nieoznaczony, bez wskazania wa¿nych przyczyn i stosownego terminu wypowiedzenia,
16) nak³adaj± wy³±cznie na konsumenta obowi±zek zap³aty ustalonej sumy na wypadek rezygnacji z zawarcia lub wykonania umowy,
17) nak³adaj± na konsumenta, który nie wykona³ zobowi±zania lub odst±pi³ od umowy, obowi±zek zap³aty ra¿±co wygórowanej kary umownej lub odstêpnego,
18) stanowi±, ¿e umowa zawarta na czas oznaczony ulega przed³u¿eniu, o ile konsument, dla którego zastrze¿ono ra¿±co krótki termin, nie z³o¿y przeciwnego o¶wiadczenia,
19) przewiduj± wy³±cznie dla kontrahenta konsumenta jednostronne uprawnienie do zmiany, bez wa¿nych przyczyn, istotnych cech ¶wiadczenia,
20) przewiduj± uprawnienie kontrahenta konsumenta do okre¶lenia lub podwy¿szenia ceny lub wynagrodzenia po zawarciu umowy bez przyznania konsumentowi prawa odst±pienia od umowy,
21) uzale¿niaj± odpowiedzialno¶æ kontrahenta konsumenta od wykonania zobowi±zañ przez osoby, za po¶rednictwem których kontrahent konsumenta zawiera umowê lub przy których pomocy wykonuje swoje zobowi±zanie, albo uzale¿niaj± tê odpowiedzialno¶æ od spe³nienia przez konsumenta nadmiernie uci±¿liwych formalno¶ci,
22) przewiduj± obowi±zek wykonania zobowi±zania przez konsumenta mimo niewykonania lub nienale¿ytego wykonania zobowi±zania przez jego kontrahenta,
23) wy³±czaj± jurysdykcjê s±dów polskich lub poddaj± sprawê pod rozstrzygniêcie s±du polubownego polskiego lub zagranicznego albo innego organu, a tak¿e narzucaj± rozpoznanie sprawy przez s±d, który wedle ustawy nie jest miejscowo w³a¶ciwy.
Art. 3854. § 1. Umowa miêdzy przedsiêbiorcami stosuj±cymi ró¿ne wzorce umów nie obejmuje tych postanowieñ wzorców, które s± ze sob± sprzeczne.
§ 2. Umowa nie jest zawarta, gdy po otrzymaniu oferty strona niezw³ocznie zawiadomi, ¿e nie zamierza zawieraæ umowy na warunkach przewidzianych w § 1.";
6) po tytule VI ksiêgi trzeciej dodaje siê tytu³ VI1 w brzmieniu:
"Tytu³ VI1. Odpowiedzialno¶æ za szkodê wyrz±dzon± przez produkt niebezpieczny.
Art. 4491. § 1. Kto wytwarza w zakresie swojej dzia³alno¶ci gospodarczej (producent) produkt niebezpieczny, odpowiada za szkodê wyrz±dzon± komukolwiek przez ten produkt.
§ 2. Przez produkt rozumie siê rzecz ruchom±, choæby zosta³a ona po³±czona z inn± rzecz±. Za produkt uwa¿a siê tak¿e zwierzêta i energiê elektryczn±.
§ 3. Niebezpieczny jest produkt nie zapewniaj±cy bezpieczeñstwa, jakiego mo¿na oczekiwaæ, uwzglêdniaj±c normalne u¿ycie produktu. O tym, czy produkt jest bezpieczny, decyduj± okoliczno¶ci z chwili wprowadzenia go do obrotu, a zw³aszcza sposób zaprezentowania go na rynku oraz podane konsumentowi informacje o w³a¶ciwo¶ciach produktu. Produkt nie mo¿e byæ uznany za nie zapewniaj±cy bezpieczeñstwa tylko dlatego, ¿e pó¼niej wprowadzono do obrotu podobny produkt ulepszony.
Art. 4492. Producent odpowiada za szkodê na mieniu tylko wówczas, gdy rzecz zniszczona lub uszkodzona nale¿y do rzeczy zwykle przeznaczanych do osobistego u¿ytku i w taki przede wszystkim sposób korzysta³ z niej poszkodowany.
Art. 4493. § 1. Producent nie odpowiada za szkodê wyrz±dzon± przez produkt niebezpieczny, je¿eli produktu nie wprowadzi³ do obrotu albo gdy wprowadzenie produktu do obrotu nast±pi³o poza zakresem jego dzia³alno¶ci gospodarczej.
§ 2. Producent nie odpowiada równie¿ wtedy, gdy w³a¶ciwo¶ci niebezpieczne produktu ujawni³y siê po wprowadzeniu go do obrotu, chyba ¿e wynika³y one z przyczyny tkwi±cej poprzednio w produkcie. Nie odpowiada on tak¿e wtedy, gdy nie mo¿na by³o przewidzieæ niebezpiecznych w³a¶ciwo¶ci produktu, uwzglêdniaj±c stan nauki i techniki w chwili wprowadzenia produktu do obrotu, albo gdy w³a¶ciwo¶ci te wynika³y z zastosowania przepisów prawa.
Art. 4494. Domniemywa siê, ¿e produkt niebezpieczny, który spowodowa³ szkodê, zosta³ wytworzony i wprowadzony do obrotu w zakresie dzia³alno¶ci gospodarczej producenta.
Art. 4495. § 1. Wytwórca materia³u, surowca albo czê¶ci sk³adowej produktu odpowiada tak jak producent, chyba ¿e wy³±czn± przyczyn± szkody by³a wadliwa konstrukcja produktu lub wskazówki producenta.
§ 2. Kto przez umieszczenie na produkcie swojej nazwy, znaku towarowego lub innego oznaczenia odró¿niaj±cego podaje siê za producenta, odpowiada jak producent. Tak samo odpowiada ten, kto produkt pochodzenia zagranicznego wprowadza do obrotu krajowego w zakresie swojej dzia³alno¶ci gospodarczej (importer).
§ 3. Producent oraz osoby wymienione w paragrafach poprzedzaj±cych odpowiadaj± solidarnie.
§ 4. Je¿eli nie wiadomo, kto jest producentem lub osob± okre¶lon± w § 2, odpowiada ten, kto w zakresie swojej dzia³alno¶ci gospodarczej zby³ produkt niebezpieczny, chyba ¿e w ci±gu miesi±ca od daty zawiadomienia o szkodzie wska¿e poszkodowanemu osobê i adres producenta lub osoby okre¶lonej w § 2 zdanie pierwsze, a w wypadku towaru importowanego - osobê i adres importera.
§ 5. Je¿eli zbywca produktu nie mo¿e wskazaæ producenta ani osób okre¶lonych w § 4, zwalnia go od odpowiedzialno¶ci wskazanie osoby, od której sam naby³ produkt.
Art. 4496. Je¿eli za szkodê wyrz±dzon± przez produkt niebezpieczny odpowiada tak¿e osoba trzecia, odpowiedzialno¶æ tej osoby i osób wymienionych w artyku³ach poprzedzaj±cych jest solidarna. Przepisy art. 441 § 2 i 3 stosuje siê odpowiednio.
Art. 4497. § 1. Odszkodowanie za szkodê na mieniu nie obejmuje uszkodzenia samego produktu ani korzy¶ci, jakie poszkodowany móg³by osi±gn±æ w zwi±zku z jego u¿ywaniem.
§ 2. Odszkodowanie na podstawie art. 4491 nie przys³uguje, gdy szkoda na mieniu nie przekracza kwoty bêd±cej równowarto¶ci± 500 EURO.
Art. 4498. Roszczenie o naprawienie szkody wyrz±dzonej przez produkt niebezpieczny ulega przedawnieniu z up³ywem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedzia³ siê o szkodzie i osobie obowi±zanej do jej naprawienia. Jednak w ka¿dym wypadku roszczenie przedawnia siê z up³ywem lat dziesiêciu od wprowadzenia produktu do obrotu.
Art. 4499. Odpowiedzialno¶ci za szkodê wyrz±dzon± przez produkt niebezpieczny nie mo¿na wy³±czyæ ani ograniczyæ.
Art. 44910. Przepisy o odpowiedzialno¶ci za szkodê wyrz±dzon± przez produkt niebezpieczny nie wy³±czaj± odpowiedzialno¶ci za szkody na zasadach ogólnych, za szkody wynik³e z niewykonania lub nienale¿ytego wykonania zobowi±zania oraz odpowiedzialno¶ci z tytu³u rêkojmi za wady i gwarancji jako¶ci.
Art. 44911. Nie mo¿na w drodze umowy wy³±czyæ lub ograniczyæ odpowiedzialno¶ci okre¶lonej w przepisach niniejszego tytu³u, tak¿e w razie dokonania wyboru prawa obcego.";
7) po art. 555 dodaje siê art. 5551 w brzmieniu:
"Art. 5551. Rada Ministrów, w drodze rozporz±dzenia, okre¶li szczegó³owe warunki zawierania i wykonywania umów sprzeda¿y miêdzy przedsiêbiorcami a konsumentami, maj±c na uwadze ochronê interesów konsumentów przed dzia³aniami przedsiêbiorców sprzecznymi z dobrymi obyczajami."
Art. 19. W ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postêpowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, z 1965 r. Nr 15, poz. 113, z 1974 r. Nr 27, poz. 157 i Nr 39, poz. 231, z 1975 r. Nr 45, poz. 234, z 1982 r. Nr 11, poz. 82 i Nr 30, poz. 210, z 1983 r. Nr 5, poz. 33, z 1984 r. Nr 45, poz. 241 i 242, z 1985 r. Nr 20, poz. 86, z 1987 r. Nr 21, poz. 123, z 1988 r. Nr 41, poz. 324, z 1989 r. Nr 4, poz. 21 i Nr 33, poz. 175, z 1990 r. Nr 14, poz. 88, Nr 34, poz. 198, Nr 53, poz. 306, Nr 55, poz. 318 i Nr 79, poz. 464, z 1991 r. Nr 7, poz. 24, Nr 22, poz. 92 i Nr 115, poz. 496, z 1993 r. Nr 12, poz. 53, z 1994 r. Nr 105, poz. 509, z 1995 r. Nr 83, poz. 417, z 1996 r. Nr 24, poz. 110, Nr 43, poz. 189, Nr 73, poz. 350 i Nr 149, poz. 703, z 1997 r. Nr 43, poz. 270, Nr 54, poz. 348, Nr 75, poz. 471, Nr 102, poz. 643, Nr 117, poz. 752, Nr 121, poz. 769 i 770, Nr 133, poz. 882, Nr 139, poz. 934, Nr 140, poz. 940 i Nr 141, poz. 944, z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 117, poz. 757, z 1999 r. Nr 52, poz. 532 oraz z 2000 r. Nr 22, poz. 269) wprowadza siê nastêpuj±ce zmiany:
1) w art. 111 w § 1 w pkt 6 kropkê zastêpuje siê ¶rednikiem i dodaje siê pkt 7 w brzmieniu:
"7) strona wnosz±ca o uznanie postanowieñ umownych za niedozwolone.";
2) w art. 4791 w § 2 w pkt 3 kropkê zastêpuje siê przecinkiem i dodaje siê pkt 4 w brzmieniu:
"4) przeciwko przedsiêbiorcom o uznanie postanowieñ umownych za niedozwolone.";
3) po rozdziale 2 dzia³u IVa tytu³u VII ksiêgi pierwszej czê¶ci pierwszej dodaje siê rozdzia³ 3 w brzmieniu:
"Rozdzia³ 3
Postêpowanie w sprawach o uznanie postanowieñ wzorca umowy za niedozwolone
Art. 47936. Sprawy o uznanie postanowieñ wzorca umowy za niedozwolone nale¿± do w³a¶ciwo¶ci S±du Okrêgowego w Warszawie - s±du antymonopolowego.
Art. 47937. W sprawach rozpoznawanych wed³ug przepisów niniejszego rozdzia³u art. 47912 i art. 47913 nie stosuje siê.
Art. 47938. Powództwo w sprawach rozpoznawanych wed³ug przepisów niniejszego rozdzia³u mo¿e wytoczyæ ka¿dy, kto wed³ug oferty pozwanego móg³by zawrzeæ z nim umowê zawieraj±c± postanowienie, którego uznania za niedozwolone ¿±da siê pozwem. Powództwo mo¿e wytoczyæ tak¿e organizacja spo³eczna, do której zadañ statutowych nale¿y ochrona interesów konsumentów, powiatowy (miejski) rzecznik konsumentów oraz Prezes Urzêdu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
Art. 47939. Z ¿±daniem uznania postanowienia wzorca umowy za niedozwolone mo¿na wyst±piæ równie¿ wtedy, gdy pozwany zaniecha³ jego stosowania, je¿eli od tego zaniechania nie minê³o sze¶æ miesiêcy.
Art. 47940. Zaniechanie przez pozwanego, po wytoczeniu powództwa, stosowania zaskar¿onego postanowienia wzorca umownego nie ma wp³ywu na bieg postêpowania.
Art. 47941. W sprawach o uznanie postanowieñ wzorca umowy za niedozwolone s±d nie mo¿e wydaæ wyroku tylko na podstawie uznania powództwa. Niedopuszczalne jest te¿ zawarcie ugody.
Art. 47942. § 1. W razie uwzglêdnienia powództwa s±d w sentencji wyroku przytacza tre¶æ postanowieñ wzorca umowy uznanych za niedozwolone i zakazuje ich wykorzystywania.
§ 2. Od wyroku s±du drugiej instancji przys³uguje kasacja do S±du Najwy¿szego.
Art. 47943. Wyrok prawomocny ma skutek wobec osób trzecich od chwili wpisania uznanego za niedozwolone postanowienia wzorca umowy do rejestru, o którym mowa w art. 47945 § 2.
Art. 47944. § 1. S±d zarz±dza publikacjê prawomocnego wyroku w Monitorze S±dowym i Gospodarczym.
§ 2. Koszty opublikowania wyroku, o którym mowa w § 1, s± zaliczane do kosztów procesu.
Art. 47945. § 1. Odpis prawomocnego wyroku uwzglêdniaj±cego powództwo s±d przesy³a Prezesowi Urzêdu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
§ 2. Prezes Urzêdu Ochrony Konkurencji i Konsumentów prowadzi, na podstawie wyroków, o których mowa w § 1, rejestr postanowieñ wzorców umowy uznanych za niedozwolone.
§ 3. Rejestr, o którym mowa w § 2, jest jawny.
§ 4. Rada Ministrów okre¶li, w drodze rozporz±dzenia, wzór rejestru postanowieñ wzorców umowy uznanych za niedozwolone."
Art. 20. W ustawie z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeñ (Dz. U. Nr 12, poz. 114, z 1981 r. Nr 24, poz. 124, z 1982 r. Nr 16, poz. 125, z 1983 r. Nr 6, poz. 35 i Nr 44, poz. 203, z 1984 r. Nr 54, poz. 275, z 1985 r. Nr 14, poz. 60 i Nr 23, poz. 100, z 1986 r. Nr 39, poz. 193, z 1988 r. Nr 20, poz. 135 i Nr 41, poz. 324, z 1989 r. Nr 34, poz. 180, z 1990 r. Nr 51, poz. 297, Nr 72, poz. 422 i Nr 86, poz. 504, z 1991 r. Nr 75, poz. 332 i Nr 91, poz. 408, z 1992 r. Nr 24, poz. 101, z 1994 r. Nr 123, poz. 600, z 1995 r. Nr 6, poz. 29, Nr 60, poz. 310 i Nr 95, poz. 475, z 1997 r. Nr 54, poz. 349, Nr 60, poz. 369, Nr 85, poz. 539, Nr 98, poz. 602, Nr 104, poz. 661, Nr 106, poz. 667, Nr 111, poz. 724, Nr 123, poz. 779, Nr 133, poz. 884 i Nr 141, poz. 942, z 1998 r. Nr 113, poz. 717 oraz z 1999 r. Nr 83, poz. 931 i Nr 101, poz. 1178) po art. 138 dodaje siê art. 138a i art. 138b w brzmieniu:
"Art. 138a. § 1. Kto, zawieraj±c umowê poza lokalem przedsiêbiorstwa, nie okazuje konsumentowi dokumentu potwierdzaj±cego prowadzenie dzia³alno¶ci gospodarczej oraz dokumentu to¿samo¶ci, podlega karze grzywny.
§ 2. Tej samej karze podlega, kto zawieraj±c umowê w cudzym imieniu poza lokalem przedsiêbiorstwa, nie okazuje ponadto dokumentu potwierdzaj±cego swoje umocowanie.
Art. 138b. § 1. Kto, bêd±c zobowi±zany na mocy orzeczenia s±du do zaniechania wykorzystywania lub do odwo³ania zalecenia stosowania ogólnych warunków umów albo wzoru umowy, nie stosuje siê do tego obowi±zku, zawieraj±c w umowie niedozwolone postanowienia umowne, podlega karze grzywny.
§ 2. Je¿eli orzeczenie s±du, o którym mowa w § 1, dotyczy przedsiêbiorcy nie bêd±cego osob± fizyczn±, odpowiedzialno¶æ przewidzian± w § 1 ponosi osoba kieruj±ca przedsiêbiorstwem lub osoba upowa¿niona do zawierania umów z konsumentami."
Art. 21. Przepisy art. 1-17 oraz art. 18 pkt 1-5 stosuje siê do umów zawartych i nie wykonanych w dniu wej¶cia w ¿ycie ustawy.
Art. 22. Przepisów Kodeksu cywilnego o odpowiedzialno¶ci za szkodê wyrz±dzon± przez produkt niebezpieczny nie stosuje siê, je¿eli produkt zosta³ wprowadzony do obrotu krajowego przed dniem wej¶cia w ¿ycie ustawy.
Art. 23. Do czasu wydania rozporz±dzenia, o którym mowa w art. 18 pkt 7, zachowuje moc rozporz±dzenie wydane na podstawie art. 384 Kodeksu cywilnego, nie d³u¿ej jednak ni¿ przez 2 lata.
Art. 24. Ustawa wchodzi w ¿ycie po up³ywie 3 miesiêcy od dnia og³oszenia.
________
1) Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdro¿enia nastêpuj±cych dyrektyw Wspólnot Europejskich:
1) dyrektywy 85/374/EWG z dnia 25 lipca 1985 r. w sprawie zbli¿enia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych pañstw cz³onkowskich dotycz±cych odpowiedzialno¶ci za produkty wadliwe (Dz. Urz. WE L 210 z 7.08.1985), zmienionej dyrektyw± 1999/34/WE (Dz. Urz. WE L 141 z 4.06.1999),
2) dyrektywy 85/577/EWG z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie ochrony konsumentów w odniesieniu do umów zawartych poza lokalem przedsiêbiorstwa (Dz. Urz. WE L 372 z 31.12.1985),
3) dyrektywy 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz. Urz. WE L 95 z 21.04.1993),
4) dyrektywy 97/7/WE z dnia 20 maja 1997 r. w sprawie ochrony konsumentów w przypadku umów zawieranych na odleg³o¶æ (Dz. Urz. WE L 144 z 04.06.1997).
Dane dotycz±ce og³oszenia aktów prawa Unii Europejskiej, zamieszczone w niniejszej ustawie - z dniem uzyskania przez Rzeczpospolit± Polsk± cz³onkostwa w Unii Europejskiej - dotycz± og³oszenia tych aktów w Dzienniku Urzêdowym Unii Europejskiej - wydanie specjalne.(9) |
|
|
|
